• Yakup Bedirhan Menteşe

DOĞANIN FİYATI : 25 KURUŞ! PLASTİK POŞETLERİN 25 KURUŞ OLMASI DOĞAYI NASIL KORUYOR?

Poşetlerin 25 kuruş olması doğayı gerçekten koruyor mu? Plastik poşetlerin belli bir fiyatla satılması plastik poşet kullanımını azalttı mı? Yazımızda bu uygulamanın başlangıcından itibaren yapılan araştırmalardan elde edilen sonuçlara bakarak sorularımıza cevaplar bulacağız.

Bundan yıllar yıllar öncesinde evet 70'li yıllarda oldukça popüler olan bez çanta ve market filesi modasına dönüş vakti geldi. 2019 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yürürlüğe giren plastik poşetlerin 25 kuruş satılması devrine girilmişti. Peki bu uygulama başlandığı günden itibaren gerçekten plastik poşet kullanımını azalttı mı? 50 yıla yakın bir süredir hayatımızda olan plastik poşetler bu süreçte doğamıza binlerce yıllık zararlar verdi. Bunun önüne geçilmesi için ortaya çıkarılan bu uygulama ile plastik poşet kullanımını azaltmayı hedeflemektedir.


Kişi Başına Düşen Plastik Poşet Kullanımı

Uygulamanın başlaması ile birlikte plastik poşet kullanımında gözle görülür bir azalma yaşandı. Poşet kullanımı 1 yılda kişi başı 420 adetten 120 adete kadar düştü. Bu %70'lik azalma uygulamanın başarılı bir şekilde ilerlediğini göstermektedir. Ayrıca plastik poşet kullanımının bazı zararları da aşağıda maddeler halinde gösterilmiştir.

  •  Bakkal ve alışverişlerde kullanılan özellikle siyah poşetler kanserojen maddeler içermektedir.

  •  Ülkemizde ki poşetlerin sadece %1’i geri dönüştürülebilmektedir.

  •  Plastik poşet doğada kendi başına çözünürken bulunduğu bölgeyi zararlı maddeleriyle kirletmektedir.


Neden Plastik Poşet Yerine Bez Çanta Kullanılmalı?

Alışveriş yapan insanların artık ellerinde veya kollarında kendi bez çantalarını görmek oldukça çok yaygınlaşıyor. Mağazalar "Çantaya ihtiyacınız var mı?" sorusunu sormaya başlıyor. Ve dünyanın dört bir yanındaki birçok ülke ve şirket, plastik poşetlere vergiler ekleyerek veya tamamen yasaklayarak plastik kullanımını azaltmak istiyor. Bez çantaların plastik poşetlere göre daha fazla tercih edilmesi için iki önemli özelliği;

  •  Bez çantaların yeniden kullanılabilir olması, tek kullanımlık üretim için daha fazla plastik malzeme kullanma ihtiyacını azaltır.

  •  Bez çantalar plastik kullanımını ve dolayısıyla plastik kirliliğini azaltır.

a) Tek Kullanımlık vs Yeniden Kullanılabilir Çantalar

Dünyada tek kullanımlık poşetlerin üretimi teknik açıdan daha az masraf ve daha az enerji harcanıyor olsa bile bu sürekli bir üretim olduğu için bu enerji ve kaynak sürekli olarak artmakta. Örneğin, şu anda dünya çapında her yıl 500 milyar torba kullanıyoruz ve bu poşetlerin üretimi için önemli miktarda doğalgaz ve ham petrol gerekiyor. Sadece ABD'de, her yıl ülkenin plastik poşet üretimini karşılamak için 12 milyon ton petrol gerekiyor. Ayrıca bu üretilen plastik poşetlerin geri dönüşümü içinde milyonlarca dolar bütçe ayrılmaktadır. Bez çantaların avantajı tam da burada başlıyor. Bez çantaların kullanımları tek seferlik olmadığı için bir kere alacağımız bez çanta 100'lerce plastik poşetin yerine kullanılması sağlıyor. Ve bu arada günümüzde birçok yeniden kullanılabilir bez çantalar geri dönüştürülmüş malzemelerden yapılmaktadır.


b) Hangi Tür Bez Çantaları Kullanmalıyız? Bu Çantalar Ne Kadar Çevre Dostudur?

Yeniden kullanılabilir bez çantalar iki çeşittir: DOĞAL ve SENTETİK.

Doğal bez çantalarda kullanılan jüt, kenevir ve pamuk gibi doğal lifler, kullanımlarını tamamladıktan sonra biyolojik olarak parçalanma yetenekleri söz konusu olduğunda

özellikle çevre dostudur. Jüt ve kenevir de büyümek ve yetiştirmek için ekonomiktir,

bu da jüt ve keneviri ideal çanta bezi haline getirmektedir. Pamuk üretmek için büyük

miktarda su kullanır, bu da onu jüt ve kenevire kıyasla biraz daha az ekonomik hale

getirir. Doğamız için önerilen her zaman doğal olan çantalardır.

Sentetik bez çantalarda kullanılan polipropilen, geri dönüştürülmüş pet ve polyester gibi dikkate alınması gereken birçok sentetik bez çanta vardır. Geri dönüştürülmüş torbalar, açık arayla en çevre dostu ve sürdürülebilir seçimdir. Çünkü üretmek için daha az enerjiye ihtiyaç duyarlar ve çöpe gidecek plastik atıklar kullanırlar.


Belki de Almadığımız Bir Poşet Sayesinde Okyanuslarda Yaşayan Canlıların Midesinde Bir Poşet Az Olacak.

  • Çeşitli alışverişler sonucu aldığımız plastik poşetler günün sonunda elimizden çıktığında nerelere kadar gittiği hakkında bir fikriniz yok değil mi? Evet maalesef her gün okyanuslara 8 milyon parça plastiğin girdiği tahmin ediliyor. Okyanuslarda yaşayan deniz canlıların midelerinden her gün plastik poşet ve benzeri plastik atıklar çıkıyor. Bu kanun uygulaması ile belki de bu deniz canlılarının midesine giren plastik biraz da olsa azalır.

  • Bazı orman yangınlarının doğada bırakılan plastik poşetlerden çıktığını biliyor muydunuz? Evet maalesef insanlar doğada yaptıkları etkinlik sonucu toplamadığı çöpleri sonucunda da yangınlar çıkıyor.

  • Hayvanların yaşam alanlarına bırakılan plastik atıklar canlıların besin sanıp yemeleri sonucu ölümlerine sebep oluyor.


Plastik Poşetlerin Doğada Çözünme Süresi: EN AZ 1000 YIL!

  •  Plastik poşetlerin doğada kendi kendine çözülebilmesi için en az 1000 yıl doğada beklemesi gerektiğini biliyor muydunuz?

  •  Plastik poşetler gibi plastik tabakların çözülmesi için 500 yıl, pet şişeler için ise 400 yıl gibi uzun yılların geçmesi gerekmektedir.

  •  İnsanlar olarak bizler 50 yıllık plastik poşet kullanımı süresinde doğamızı zehirledik ve zehirlemeye de devam ediyoruz.

  •  Plastik poşetlerin doğada maruz kaldığı güneş ışınları sonucu zehirli Petro polimerler ortaya çıkmaktadır ve besin zincirini en başından en sonuna kadar etkilemektedir.

  •  Plastik poşetler petrol rafinelerinden arta kalan ham petrolün tekrar işlenmesi sonucu elde ediliyor.

Siyah Plastik Poşetler Diğerlerinden Daha Zararlıdır.

  •  Plastik poşetlerin içerisinde en zehirli olanı olarak bilinen siyah poşetler çeşitli plastik atıkların geri dönüşümünden elde edilmektedir.

  •  Çöplerdeki atıkların %90’ı gibi büyük bir bölümü plastik atıklardan oluşuyor.

  •  Dünyadaki şehirlerin ve ülkelerin bazılarında; San Francisco, Paris, Bangladeş, İsrail, Londra, Kanada, Güney Afrika, Tayvan, Singapur ve Kenya’da plastik poşet kullanımı yasak.


Doğamıza İyi Davranmalı ve Doğamızın Gelecekteki Sahipleri Çocuklarımızı Bu Bilinçle Yetiştirmeliyiz.

Sadece yaşadığımız bugünü düşünerek ilerlersek gelecekte yaşayacak çocuklarımıza kirli bir dünya bırakmak durumunda kalacağız. Çocuklarımıza kirli bir dünya bırakmamak için ücretli poşet uygulamasının asıl amacı olan plastik poşet kullanımının azaltılması sayesinde geleceğimize en güzel yatırımı yapmış olacağız. Dünyamız ve çocuklarımız için bu uygulamaya uymalı ve gelecek nesillere şimdiden bu bilinci yerleştirmeliyiz.

Poşet fiyatlarının bez çanta kullanımını arttırmasıyla birlikte gelecekte güzel geri dönüşümlü günler görmemizi umarak yazımızı sonlandırıyoruz. Konumuzla direk bağlantılı Plastikler Çöp Değildir yazımızı da okumanızı tavsiye ediyorum. Geri Dönüşüm ile ilgili sayfamızda bulunan Geri Dönüşümün Yararlarından bahsettiğimiz yazımızı da okumanızı öneririm.

20 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Yakın Zamanda Eklenen Diğer Yazılar