• Kemal Tahsin Menteşe

METAL GERİ DÖNÜŞÜMÜNDE BİLİNMESİ GEREKENLER - METAL GERİ DÖNÜŞÜMÜ

En son güncellendiği tarih: 2 Kas 2020

Metaller nasıl geri dönüştürülür? Metal geri dönüşüm endüstrisinde nasıl zorluklar var? Geri dönüşümde nasıl bir teknoloji kullanılıyor? Metal geri dönüşümü ile ilgili bu tip sorulara aşağıda hep birlikte merak edilenleri öğrenelim...

Metalin geri dönüşüm yolculuğunu ve bu yolculukta tabii olduğu işlemleri yazımızda size sırasıyla anlatacağız. Metal geri dönüşümde toplama, sıralama, işleme, erime, arıtma, katılaştırma ve metal çubukların taşınması aşamaları nasıl ilerliyor? Bütün bunların hepsini aşağıda adım adım anlatıyoruz.


Metallerin, yapıları değiştirilmeden tekrar tekrar geri dönüştürülebilir olması gezegenimiz ve bizim için büyük bir şans. Bu şansı en büyük ölçüde çelikle kullanıyoruz ve bu yüzden gezegenimizdeki en çok geri dönüştürülen malzeme olarak karşımıza çelik çıkıyor. Diğer yüksek oranda geri dönüştürülmüş metaller arasında bakır, alüminyum, pirinç, gümüş ve altın bulunuyor.


Metaller en basitinden demirli veya demirsiz metaller olarak sınıflandırılabilir. Demirli olarak bahsettiğimiz metaller, demir ile karbonun birleşimi sonucunda ortaya çıkar. Bunlar arasında en çok bilinenler karbon çeliği, alaşımlı çelik, ferforje ve dökme demir metalleridir. Demirsiz metaller sınıfında da bakır, kalay, alüminyum, çinko ve kurşun metalleri bulunur. Demir içermeyen metallere değerli metal denir. Altın, platin, gümüş, iridyum ve paladyum metalleri en yaygın değerli metaller olarak bilinir.


Hemen hemen metallerin hepsi, yapılarında bir değişikliğe uğramadan tekrar tekrar geri dönüştürülebilir ancak yine de şu an dünyamızda metallerin yalnızca yüzde 30'u geri dönüştürülüyor. TohumX firması bu yüzdeyi arttırmak için metal geri dönüşümüne gereken değeri sonuna kadar veriyor.


Metal geri dönüşümüne ait bazı kısa bilgiler:

  • Dünya çapındaki çelik üretiminin yaklaşık yüzde 40'ını geri dönüştürülmüş çelik oluşturmaktadır.

  • Demir ve çelik, büyük yapıları geri kazanma fırsatı ve yeniden işleme kolaylığı nedeniyle dünyadaki en çok geri dönüştürülen malzemelerdir. Bu malzemelerde geri dönüşüm yapanların metalleri karışık atıktan ayrıştırması için mıknatıs önemli bir kolaylık sağlamaktadır .

  • Her yıl dünyada ortalama 400 milyon ton metal geri dönüştürülmektedir.

  • Bir alüminyum kutuyu geri dönüşüme kazandırmamak, benzinle doldurulmuş aynı teneke kutuya eşdeğer enerji israfına sebep olabilir.


Metaller Nasıl Geri Dönüştürülür?

Aşağıda metal geri dönüşümünün aşamalarını şöyle sıraladık:


1. Toplama

Metaller için toplama işlemi, hurda değerinin yüksek olması nedeniyle diğer geri dönüşüm malzemelerinden farklıdır. Bundan dolayı çöp sahası yerine hurda toplama sahasına gönderilmesi daha uygundur.

Metal hurda kaynakları arasında büyük çelik yapılar, gemiler, demir yolu hatları, çiftlik takımları ve özellikle de tüketici hurdası bulunur. Yeni yapı üretimi sırasında oluşan hızlı hurda, demirli hurda ihtiyacının yarısını oluşturmaktadır.

Metal hurdalar durmadan seri bir şekilde oluştuğundan toplama işleminde titiz olmak kadar hız da önemlidir ve bunun farkında olan firmamız TohumX, toplama işlemini çok hızlı ve basit bir şekilde www.tohumx.com web sitesi üzerinden gerçekleştirerek lider firmalar arasında yerini alıyor.


2. Sıralama

Ayırma işlemi, metalleri karışık hurdalardan veya karışık malzemelerden ayırmayı içerir. Otomatik geri dönüşüm işlemlerinde, malzeme ayırmaya yardımcı olmak için mıknatıslar ve sensörler kullanılır.

Geri dönüşümcüler, sıyırıcılar metal tipini belirlemesi için malzeme rengini ve ağırlığını gözlemlemenin yanında bir mıknatıs kullanabilir. Örneğin alüminyum, gümüş renkte ve hafif; bakır (pirinç), sarı renkte; kırmızı pirinç, kırmızı renkte olmalıdır. Sıyırıcılar metali diğer malzemelerden ayırarak metalin değerini arttıracaktır.


3. İşleme

İşlemenin kolay yapılabilmesi için metaller parçalanır. Küçük parçalanmış metaller geniş bir yüzey / hacim oranına sahip olduğundan, eritme sürecini hızlandırır ve kolaylaştırır. Böylelikle daha az enerji kullanılarak eritilebilirler.

Metaller içinde alüminyum küçük levhalara dönüştürülürken çelik ise çelik bloklara dönüştürülür.


4. Erime

Hurda metal, büyük bir fırında eritilir. Her metal, o metali eritmek için tasarlanmış belirli bir fırına alınır. Bu adımda çok yüksek miktarda enerji kullanılır. Yine de, bu şekilde metalleri eritmek ve geri dönüştürmek için gereken enerji, işlenmemiş ham maddeler kullanarak metal üretmek için gereken enerjiden çok daha azdır. Fırının büyüklüğüne, fırının ısısının derecesine ve metal hacmine bağlı olarak erime birkaç dakika ile bir saat arasında sürebilir.


5. Arıtma

Nihai ürünün yüksek kalitede olmasını ve kirleticilerden ayrışması için arıtma işlemi yapılır. Saflaştırma için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri elektrolizdir.


6. Katılaştırma

Saflaştırmadan sonra erimiş metaller, taşıma bandı tarafından taşınırken soğur ve katılaşır. Bu aşamada hurda metaller, çeşitli malzemelerin üretiminde kolaylıkla kullanılabilecek çubuk gibi belirli şekillere dönüştürülür.


7. Metal Çubukların Taşınması

Metaller soğutulup katılaştıktan sonra kullanıma hazır durumdadır. Daha sonra yepyeni ürünlerin üretimi için ham madde olarak kullanıldıkları çeşitli fabrikalara taşınırlar. Bu metal çubuklardan yapılan ürünler kullanım ömürlerinin sonuna geldiğinde, tekrardan geri dönüşüm sürecine girer ve bu TohumX'in oluşturmak istediği sonsuz döngü devam eder.



Metal Geri Dönüşüm Endüstrisinde Nasıl Zorluklar Var?

Neredeyse her tür metalin geri dönüştürülebilme özelliğinin olduğunu düşünürsek, yaklaşık yüzde 30'luk metal geri dönüşüm oranı kabul edilemez. Geri dönüşüm için daha fazla malzemenin nasıl geri kazanılacağıyla ilgili zorluklara çözüm bulunmalıdır. TohumX olarak bu soruna çözüm bulmak için önemli çalışmalara çoktan başladık (çalışmalarımızı www.tohumx.com web sitemiz üzerinden detaylı olarak inceleyebilirsiniz). Bu konuda ilk olarak yapılması gereken şey toplum için geri dönüşüm programlarını genişletmek ve halkı bilinçlendirmektir. Düşük geri dönüşüm oranının bir diğer önemli nedeni, çeşitli metal ürünlerin tasarımıyla ilgilidir. Bu ürünlerin malzeme kullanımlarında git gide artan karmaşıklığı, geri dönüşümü daha da zorlaştırmaktadır. Örneğin, basit bir cep telefonu 40 kadar farklı öğe içerebilir. Bundan dolayı cep telefonundan her türlü malzemenin çıkarılması ve yeni ürünlerin üretiminde yeniden kullanılması işi zorlaştırıyor.



Geri Dönüşümde Nasıl Bir Teknoloji Kullanılıyor?

Modern geri dönüşüm teknolojileri, birçok farklı metal türünü etkin bir şekilde tanımlayabilir fakat yine de demir dışındaki metalleri diğer malzemelerden ayırmak için daha etkili geri dönüşüm teknolojilerine ihtiyaç vardır.


Demirli metalleri demir içermeyen metallerden ayırmak, ayırma işleminin en önemli aşamalarından biridir. Demir içeren metaller, mıknatıslar tarafından çekilir ve karışık atık akışından kolayca çıkarılırlar. Hurda sahalarında, elektro mıknatıslı vinçler, daha büyük demirli hurda parçalarını kaldırabilir.


Karışık bir geri dönüştürülebilir malzeme akışından metalleri ayırırken, önce kağıt çıkarılır ve geriye yalnızca plastik ve metaller kalır. Ardından, yalnızca metallerin etkilendiği akım boyunca elektrik akımları indüklenir. Bu sürece Eddy Current Separator makinesinin kullanmasından dolayı Eddy Current Seperation denir. Alüminyum manyetik olmasa da, bu teknoloji onu havaya kaldırabilir ve plastiklerin işlemden çıkmasına izin verebilir.


Paladyum, platin, altın gibi değerli metalleri ve bakır, kurşun ve gümüş gibi diğer değerli metalleri elektronik atıklardan kurtarmak, ancak yeterli hurda toplanırsa ekonomik olarak uygun hale gelir. Bu tür bir ayırma, teknolojik olarak daha gelişmiş bir geri dönüşüm ekipmanı gerektirir. Bu günlerde, büyük geri dönüşüm tesislerinde, kızılötesi tarama ve röntgen yoluyla metalleri tanımlamak için sensörlerin kullanımı popüler hale geldi. Metal algılama işlemlerinin üç genel kategorisi; biyoteknoloji, pirometalurji ve hidrometalurjidir. Bu teknolojilerin kullanımı, metallerin geri dönüşüm oranını önemli ölçüde yükseltebilir. Tüm bu teknoloji alanlarında uzman bir çalışma ekibine sahip olan TohumX firması geleceğin teknolojisini kullanarak geleceğe emin adımlarla yürüyor.


31 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Yakın Zamanda Eklenen Diğer Yazılar