• Berkay Soran

TÜRKİYE'NİN FİZİKSEL COĞRAFYASI

Bu yazımızda Türkiye'nin fiziksel coğrafyası, Türkiye'nin havzaları hakkında bilgiler verip Türkiye'nin topografik yapısını inceleyeceğiz.

Türkiye coğrafi olarak Asya, Afrika ve Avrupa gibi eski dünya kıtaları arasında doğal bir kara köprüsü oluşturmaktadır. Anadolu yarımadası, Asya'nın en batı noktasıdır ve Avrupa'dan İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile ayrılır. Trakya, Türkiye'nin Avrupa kıtasındaki batı kısmıdır.


Türkiye'nin topografik yapısının fiziksel bir dünya haritası üzerinde incelenmesi, ülkenin komşularına göre yüksekliğini açıkça göstermektedir; arazi alanının yarısı 1000 metreden (3281 fit) ve üçte ikisi 800 metreden fazladır. Sıradağlar, kuzey ve güney kıyılarına paralel doğu-batı yönünde uzanır ve bunlar ekolojik koşulların belirlenmesinde temel faktördür. Bu aynı zamanda Anadolu'daki Asi nehri ve Trakya Türkiyesi'ndeki Meriç dışında, Türkiye'nin tüm nehirlerinin kaynaklarının kendi sınırları içinde olduğu ve denize, komşu ülkelere veya iç drenajlara aktığı anlamına gelir. Türkiye'de yedi nehir havzası vardır. Karadeniz havzasının başlıca nehirleri Sakarya, Kızılırmak Yeşilırmak ve Çoruh'tur. Doğu Karadeniz bölgesinde İkizdere, Hurşit Çayı ve Fırtına gibi kısa akıntılara sahip ancak su akışı yüksek olan birkaç nehir de vardır. Türkiye'nin en yüksek şelalesi burada Totum nehri üzerindedir.


TÜRKİYE FİZİKİ HARİTASI


TÜRKİYE'NİN HAVZALARI

  • Marmara havzasında daha az nehir vardır, en uzunu Murat Dağı'nda yükselen ve güneyden Marmara Denizi'ne akan Kocaçay'dır (üst ve orta kısımları sırasıyla Simav ve Susurluk olarak adlandırılır).

  • Ege havzasında bulunan Küçük Menderes, Büyük Menderes ve Gediz nehirleri suladıkları ovalara isimlerini veriyor.

  • Akdeniz havzasında başlıca nehirler Aksu, Köprüçay, Manavgat, Göksu, Ceyhan ve Seyhan'dır. Manavgat üzerindeki Manavgat şelalesi, Düden üzerindeki Düden şelalesi ve Ermenek üzerindeki Yerköprü şelalesi bölgenin doğal güzelliklerindendir. Doğrudan dağın yamacından fışkıran Aladağ şelalesi, Seyhan nehrinin kaynaklarından biridir.

  • Türkiye'den Hazar Denizi havzasına iki büyük nehir akmaktadır; Aras ve Kura. Türkiye'den gelen su, Basra Körfezi üzerinden ünlü Fırat ve Dicle nehirleri üzerinden Hint Okyanusu'na akmaktadır.



TÜRKİYE'NİN TOPOGRAFİK GÖRÜNÜMÜ VE BİLGİSİ

Türkiye'nin topografik görünümü Türkiye topografyasının bir diğer önemli yönü, Küçük Asya'nın eski adıyla korunan kıta niteliğidir. Bu kara kütlesi, her şeyden önce iç mekanın iklimi açısından pek çok açıdan gerçekten küçük ölçekli bir kıtadır. Bazı illerde 24 saatin üzerindeki sıcaklık farkı 20 santigrat dereceye (68 derece Fahrenheit) kadar çıkabilir. İlkbahar aylarında, Türkiye'nin farklı yerlerinde tek bir günde iki hatta üç mevsime özgü bir hava bulmak alışılmadık bir durum değildir. Akdeniz kıyıları yaz sıcağının tadını çıkarırken, ılıman Karadeniz bölgesi bazı yerlerde 2000 milimetre (79 inç) yağış alırken, Orta Anadolu'nun ortalama yağış alan kısımları bu toplamın yalnızca sekizde biri kadardır.


TÜRKİYE TOPOGRAFİK HARİTASI

Sıcaklık ve yağıştaki bu geniş farklılıklar, hem miktar hem de türler açısından ülkenin faunasını ve florasını etkiler. Türkiye'nin bazı bölgeleri kurak yaylalardan oluşurken, diğerleri sık ormanlıktır ve bu tür farklılıklar, yaban hayatının ülke geneline dağılımında önemli bir rol oynamaktadır.


Anadolu'nun iki yanının denizlerle çevrili olması, ılıman iklim kuşağındaki konumu, jeolojik ve jeomorfik yapısı ve topografyası katkıda bulunan faktörlerdir. Türkiye'yi çevreleyen dört denizin her biri farklı bir ekolojik karakteri yansıtıyor. Tuzluluk Karadeniz'de binde 18, Marmara'da binde 23, Ege'de binde 32 ve Akdeniz'de binde 38'dir. Dünyada, kıyılarında bu kadar geniş tuzluluk seviyeleri çeşitliliğine sahip başka bir ülke yoktur ve bu denizlerin ekolojik yapısındaki farklılıklar, fito planktonlardan deniz yosunlarına, balıklara ve yunuslar gibi deniz memelilerine kadar buralarda yaşayan yaşam formlarını etkiler. .


7 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Yakın Zamanda Eklenen Diğer Yazılar